Deja vu ~ već doživljeno

Deja vu ~ već doživljeno

Pojam “deja vu”, sto ce na francuskom reci “vec vidjeno”, odreduje pojavu koja nam je svima znana, samo nas diferencira kao osjetljivija i manje senzitivna bića. Svima se desilo da osjete i bliznjem kazu: “E, ovo, bas ovo, vec mi se desilo!”. Ali malo je onih koji znaju da postoje četiri vrste ovog fenomena .

Prije dvadesetak i kusur godina, kada je hipi era neobjasnjivo, ali neminovno jenjavala, termin “deza vi” (francuski deja vu) bio je od onih “in” izraza koji se upotrebljavaju i kad ima i kad nema smisla. Nostalgicari za vremenom americke antiratne pobune i naravno klasicni pomodari baratali su sintagmom koja, unatoč svakodnevnim lakomislenim zloupotrebama, ima i vrijednost i realno značenje: u pitanju je fenomen koji svako zivo bice prepoznaje a sudeci po novijim znanstvenim istraživanjima, pojava “vec vidjenog “nije strana ni zivotinjama, pa ni biljkama!

Sta je to “vec vidjeno”? Preore povrsinski kop svog mentalnog zivota, i naći ćete odgovor. To je, prosto, ono kad u jednom trenutku osjetite da ste ono sto vam se malocas dogodilo vec jednom, prije toga, doziveli, da vam se ono sto vam se upravo desava vec bilo desilo i – da stvar bude opojnija – da tacno znate sta ce se u narednom trenu odigrati. I onda kazete onu cuvenu: “Covece, pa meni se ovo vec desilo, ovdje sam vec bio, ovo smo vec pricali!” “Deza vi” je, dakle, nešto sasvim normalno, cak i ugodno, Bogom dana i ničim izazvana magija koja nas – bez nedozvoljenih stimulativnih sredstava ili ruznih efekata dusevnih poremecaja – izvlači iz realnosti, da bi nas upravo u sustinu stvarnosti, bar na kratko , ugradila. Manje je, pritom, poznat rezultat istraživanja kojim se stiglo do zaključka da postoje četiri vrste “vec vidjenog”: “deza veki” (vec dozivljeno), “deza senti” (vec osecano), “deza vizite” (vec poseceno) i “deza entendi” (vec cuto, oslušnuti, cuveno).

Davna beleska slavnog engleskog literate Carlsa Dickensa o književnom junaku Dejvidu Koperfildu vodi nas ka objasnjenju pojma “vec dozivljenog”. Svima se nama desilo, tu i tamo, ne bas cesto, ali sigurno, da osjetimo kako smo ono sto upravo, u datom trenu, govorimo ili činimo – vec zborili ili radili. Nekada, neodredjeno davno, mozda juce, mozda prije sto i kusur godina, nebitno. I onda, da čarolija bude potpuna, tacno osecamo (znamo) sta ce biti receno i ucinjeno u sekundu koji slijedi. I sve je tu jasno, poznato, dozivljeno: i lica, i predmeti, i okolnosti. Sve je pod nasom kontrolom, vanvremenskom i, makar privremeno, perfektnom!Mnogi ovakvu senzaciju identificiraju sa “deza vi”, ne nalazeći razloga da zaranjaju u nijanse. Oficijelni podaci, istekli iz nedovoljno obrazlozene i konkretnim informacijama definirane ankete, kazu da je “jedna trećina ljudi koji zive na Zemlji” imala ovakve dozivljaje. Za pretpostaviti je da ostale dvije trećine nisu umele da se izraze, ili su, recimo, u startu odbile svaki razgovor sa znatiželjnim anketarima.

U cemu je draz “vec dozivljenog”? Kad ste usred tog cudesnog kadra u filmu zivota, svjesni ste da sve sto je bilo, sto jeste i sto ce biti – vec postoji u riznici vaseg secanja. Sve je, nekako, ranije memorirano, premda se sada događa.Racionalisti, razumije se, imaju svoja objasnjenja: nije se to desilo tebi, nego si tako nesto slicno vidio na televiziji; sta ti je, treba se odmoris, slabo spavas posljednjih dana; smanji malo to pivo, itd. Ista ambalaza, druga roba – reći će cinici. Kod fenomena “deja senti” (vec osecano) dogadja se, praktično, isto, samo cisto na emocionalnom nivou, bez onoga sto nas okruzuje. Bilo bi to neko interno, unutrasnje, intimno “vec dozivljeno”.Ovakve senzacije posebno su “opasne” kad su u pitanju odnosi među spolovima. Susret sa “vec osecanom” osobom moze – vele psiholozi kojima se pripisuje “misticka provenijencija” – ozbiljno uzdrmati cak i najstabilniju bračnu zajednicu. Eksperti koji bi sve da utemelje na “zdravom razumu” napominju da se fenomen “vec osecanog” cesto pojavljuje kao simptom pacijenata koji boluju od epilepsije. U svakom slučaju, razlika u odnosu na “vec dozivljeno” pronalazi se u činjenici da je riječ o isključivo “mentalnom dogadjanju”, da nema prekognitivnog, “vidovnjackog” aspekta (barem sto se pokreta ili glasno iskazanih misli tice) i da takva stanja, nasuprot “vec dozivljenom”, rijetko ostaju u secanju. Bar do iduceg “vec osecanog”.

Cinjenicu da nam se mnogo rjeđe događa da osjetimo kako smo u nekoj prostoriji, stanu, kuci, zdanju vec bili, iako realno (u ovom zivotu?) Nismo, niposto ne treba zanemariti. Pisuci o sinhronicitetu, Karl Gustav Jung je “vec poseceno” diferencirao od “vec dozivljenog” tako sto je citaoca natjerao da se upita jesu li objekt koji je “vec posecen” i neki drugi, koji je stvarno posecen, u stvari, sasvim slicni , gotovo identični, pa otuda ta reminiscencija koja navodi na pomisao o “cudu”, ili je mozda osoba, odnosno opsti kontekst, u kojem se nalazimo u danom prostoru taj koji nam namece iluziju da smo bas tu vec bili, mada se ne secamo ni kada, ni s kim, ni kojim povodom.Kako objašnjavaju ovu pojavu? Pa, kaze racionalistički skola, “zrtva vec posecenog” zacijelo je mnogo citala o tom mjestu, te joj se stoga cini da ga je vec posjetila. Racionalisti se, zatim, pridruzuju i nazovi-pobozni utilitaristi: mozda je za takve dozivljaje odgovorna – reinkarnacija. Forsirana je i okultna verzija: u pitanju je astralna projekcija, nekad ste, napustivsi svoje tijelo, lutali tim mjestom, a sada ste tu i “stvarno”, pa vam se mesaju nadsvesno registrirane i aktualne slike …

Simptomi “vec cutog” apsolutno su bliski “već viđeno” u najsirem, ili “vec dozivljenom” u užem smislu. Sve je isto, samo se ovo zbiva na razini – uha. Ide jedna recenica, vi je vec, u budnom polusnu, primati kao ko zna kada izrecenu, onda govorite i cujete svoj glas kako odjekuje hodnicima proslosti i, u isti mah, znate sta cete cuti na iducem metru te cudesne staze kojom su vas slusni aparat, i um s njim, nenadano zaputili.Kod “vec cutog”, što je posebno zanimljivo, covek ima iluziju (ili to mozda iluzorno i nije) da neobicni tok “od danas do juce i natrag” moze lakse kontrolirati i sa manje napora produzava nego sto je slucaj sa “vec dozvljeno “. Stvori se dojam da bice ima moć da se prepusti svom “proslom Ja”, verbalnoj liniji koja je, poput prasnjave notne sveske davno otislog glazbenika, od korica do korica ispisana, i sad samo treba slijediti njezine upute. Uglavnom je, nazalost, predispozicija da se “vec cuto” produzi identicna kao i kad biste pozelili da produzite bilo koje od navedenih “vec …”.

A kad se vec uporno vrtimo oko tih “vec”, priznajte: nisu li “vec bile” stvari nesto stvarno fenomenalno?

AstroTarot

Vrhunski tarot majstori, vidovnjaci, i astrolozi! Zabavite se uz naš besplatni tarot i horoskop , rune i numerologija Članak slobodno podjelite sa prijateljima ili na svojim stranicama (uz navođenje izvora)